Nieuwe ontwikkelingen binnen Asbestland per 1 maart 2017

Het zal u niet ontgaan zijn dat in het eerste kwartaal van 2017 het een en ander veranderd is binnen asbestland. Ondanks dat eind 2016 een en ander al mondjesmaat bekend is gemaakt, kwam voor velen het nodige toch nog als een verrassing.

Er zijn een aantal zaken die voor u als opdrachtgever van belang zijn om te weten en waarmee u rekening moet houden als u voornemens bent om te gaan renoveren, slopen, aan- of verkopen. Zaken die, vanaf heden, direct gevolgen hebben voor uw planvorming, portemonnee en te maken reserveringen. Wij zullen de belangrijkste zaken voor u op een rijtje zetten.

Het asbestdakenverbod
De overheid heeft aangekondigd om per 2024 een algeheel asbestdakenverbod te doen laten gelden. Deze geldt niet alleen voor de AGRO-sector maar voor alle huiseigenaren met onroerend goed waar asbest op de daken verwerkt is. Onder daken wordt verstaan: alles wat op een bouwwerk is aangebracht. Golfplaten, leien en zo ook bitumineuze dakbedekkingen. De overheid heeft ter bevordering van de sanering van dergelijke materialen een subsidieregeling van kracht laten worden welke tot een maximum van € 4,50 per m² kan uitkeren, mits voldaan wordt aan de daarvoor gestelde eisen. De belangrijkste eisen zijn dat het dak is geïnventariseerd en gesaneerd door daartoe erkende bedrijven en de werkzaamheden vanaf de start tot en met de afronding zijn ingevoerd in het Landelijk Asbest Volgsysteem (kortweg het LAVS).

Het Landelijk Asbest Volgsysteem
Het LAVS werd al jaren geleden ontwikkeld door met name het Ministerie van Infrastructuur en Transport met de bedoeling om zo een beter inzicht te krijgen in de keten en deze gesloten te krijgen. Het LAVS is per 1 maart 2017 verplicht gesteld voor gecertificeerde bedrijven. Dat wil zeggen dat wanneer u als opdrachtgever een asbestinventarisatiebureau of asbestverwijderingsbedrijf de opdracht geeft werkzaamheden voor u te verrichten, zij hiervan melding moeten maken in het LAVS. Niet melden is geen optie. Voor u als opdrachtgever veranderd er niet heel veel behalve dat er mogelijk kosten in rekening gebracht worden om de resultaten in het systeem te kunnen invoeren. Met name asbestinventarisatierapporten van voor 1 maart 2017, dienen alsnog te worden ingevoerd alvorens tot sanering over te kunnen gaan. Dit geschiedt handmatig en kan, afhankelijk van de omvang van de rapportage, enige tijd in beslag nemen. U kunt als opdrachtgever toegang krijgen tot het LAVS indien u beschikt over een zogeheten E-herkenning. Voor de particulier is dat niet mogelijk. U kunt zichzelf als opdrachtgever met E-herkenning aanmelden en via het LAVS asbestgerelateerde opdrachten verstrekken aan derden. U kunt hiervoor ook een machtiging verstrekken aan een directievoerder of aan het asbestinventarisatiebureau.

Verlaging grenswaarden amfibool asbest
Per 1 januari 2017 zijn de grenswaarden voor amfibool asbest aangepast. Dit heeft direct gevolgen voor de wijze van saneren en het vrijgeven van een sanering. Omdat amfibool asbest (o.a. amosiet) gevaarlijker is bevonden dan het zogeheten chrysotiel of witte asbest, dient de vrijgavemeting een grotere zekerheid te kennen en daarom met andere technieken te worden aangetoond. Er wordt in dit geval gemeten met een zogeheten SEM microscoop. Het directe gevolg is dat een sanering langer kan duren dan vóór 2017 en de maatregelen kostbaarder worden. De bepaling waarbij er een asbestproduct in een zwaarder regime komt te vallen geschiedt tijdens de asbestinventarisatie. Met behulp van een zogeheten SMART wordt het product, de plek waar het zich bevindt en hoe het bevestigd is alsmede de wijze van saneren ingevuld. Op basis van deze gegevens volgt er een uitslag die het product in een risicocategorie plaatst, die vervolgens bepalend is voor de rest van de procedure en hoe men met het asbest dient om te gaan. Hier kennen we nu nog 3 categorieën, te weten: risicoklasse 1, 2 en 2A.
Omdat deze wijziging nu van kracht is geworden dient u als opdrachtgever, asbestinventarisatierapporten jonger dan 3 jaar te laten toetsen aan de nieuwe risico-indeling. Dat kan bij het bedrijf wat in oorsprong de inventarisatie gedaan heeft dan wel bij een ander daartoe gecertificeerd bedrijf. Het saneren op basis van niet getoetste rapportages is niet meer toegestaan.

SMART en valideren
SMART is het systeem wat gebruikt wordt om asbesttoepassingen te toetsen en vervolgens in een risico-indeling te plaatsen waarmee een saneerder de te nemen maatregelen kan bepalen. Omdat er nog steeds nieuwe gegevens vrijkomen over het risico van asbest bij een bepaalde bewerking, kan het zijn dat een asbestproduct ineens van een lichtere naar een zwaardere categorie kan verschuiven en vice versa. U kunt dus geconfronteerd worden met een toepassing die ineens duurder of goedkoper in de verwijdering wordt door een aanpassing van de SMART. De SMART kan ook aangepast worden omdat door het gebruik van nieuwe technieken er minder of geen vezelemissie meer is tijdens de verwijdering waardoor bij gebruik van die methode dus goedkoper gewerkt kan worden. Deze aanpassingen kunnen alleen gerealiseerd worden door een zogeheten validatiemeting. De voorwaarden waaraan een validatiemeting moet voldoen staan in de zogeheten SC 547 en SC 548.

Wijziging Certificatieschema’s asbest Arboregeling
Voor bedrijven die met asbest werken is er behoorlijk wat gewijzigd. Voor zowel de inventarisatiebureaus als de saneerders zijn nu alle relevante regels ondergebracht in de wijziging Certificatieschema’s asbest Arboregeling. Hiermee is de “vrijwilligheid en soms vrijblijvendheid” van een certificatieregeling gewijzigd in harde wetgeving. Ieder bedrijf dient dan ook te werken conform de in deze regeling genoemde voorwaarden en kan daarop gehandhaafd worden. Het toezicht op deze werkzaamheden is ook verzwaard en kent bij tekortkomingen, overeenkomstige straffen. In de dagelijkse praktijk betekent dit voor u als opdrachtgever dat het lijkt alsof er ineens minder kan en minder flexibel gewerkt kan worden. Dat is juist. De bedrijven zullen zich meer aan procedures moeten houden waardoor de doorlooptijd van een werk langer kan duren. Er zal bij hoogrisico werk meer tijd nodig zijn om de werkplek goed te kunnen schoonmaken voor de eindcontrole. De eindcontrole zelf kan in voorkomende gevallen waar er sprake is van amfibool asbest, veel meer tijd in beslag nemen en kostbaarder zijn. In andere gevallen kunnen de werkzaamheden wellicht goedkoper en sneller gedaan worden als blijkt dat de risico’s meevallen. Als opdrachtgever zult u geconfronteerd worden met aanvullende vragen en het verzoek goed na te denken wat u nu precies wilt laten doen. Het inventarisatiebedrijf zal van u exact willen weten wat u van plan bent te gaan doen (renoveren, slopen, aan- of verkopen etc.) en daar de inventarisatie op aan laten sluiten. Het verkrijgen van gebouw gerelateerde documenten zoals bouwtekeningen, renovatieschetsen etc. zijn onmisbaar om een inventarisatie goed uit te kunnen voeren. Het ontbreken van deze documenten moet gemotiveerd worden en resulteert in mogelijk meer veldwerk. Het exact berekenen van de omvang van de asbestproducten en de ruimten waarin zich die bevinden, dient helder en duidelijk te worden gerapporteerd. Indien er op een locatie sprake is van een mogelijke verontreiniging met gezondheidsrisico’s zult u dringend geadviseerd worden deze te laten onderzoeken en in kaart te brengen. Uiteraard met maar 1 doel: het waarborgen van de gezondheid van mens en milieu.

Is dan nu alles helder?
Op dit moment vindt er binnen de ministeries met betrokken partijen overleg plaats over de risico-indeling van bepaalde producten die nu onder verzwaard regime vallen omdat ze een bepaalde hoeveelheid amfibool asbest bevatten. Denk hierbij aan standleidingen, ventilatiekanalen, riolering etc. Duidelijk is dat bij verwijdering op een juiste wijze hier geen verhoogde asbestemissies verwacht worden en de verzwaring van risicoklasse 2 naar 2A onnodige kosten en problemen met zich meebrengen. Het is dan ook de bedoeling om deze verzwaring te repareren conform een uitzonderingsregeling. Mogelijk komen daar nog meer materialen onder te vallen die nu nog onvoldoende onder de aandacht zijn gebracht.

2017 zal een jaar van ontwikkeling worden. Een ontdekkingstocht die nog de nodige wijzigingen teweeg zal brengen. Wij hopen u hiervan zo min mogelijk hinder te laten ondervinden.

Meer weten of hulp nodig bij vraagstukken?
Neem contact op via 0348-478050 of stuur een e-mail naar info@koenders-partners.nl